So sánh chi phí nhà xưởng kết cấu thép và bê tông cốt thép: Đầu tư phương án nào có lợi hơn?

MỤC LỤC BÀI VIẾT

Khi chuẩn bị xây nhà xưởng, điều khiến nhiều chủ đầu tư phân vân là nên chọn kết cấu thép hay bê tông cốt thép để tiết kiệm chi phí. Một bên có lợi thế về gia công, lắp dựng; một bên thường được cân nhắc khi công trình có nhiều tầng hoặc yêu cầu sử dụng đặc thù.

Tuy nhiên, chỉ nhìn vào đơn giá xây dựng trên mỗi mét vuông sẽ khó đưa ra quyết định chính xác. Một báo giá thấp hơn có thể chưa bao gồm xử lý nền đất, giải pháp bảo vệ kết cấu hoặc hệ thống kỹ thuật cần thiết.

So sánh chi phí nhà xưởng kết cấu thép và bê tông cốt thép cần dựa trên cùng công năng, quy mô và phạm vi công việc. Chủ đầu tư cũng nên tính đến thời gian đưa nhà xưởng vào sử dụng và khoản bảo trì trong những năm tiếp theo.

1. Hai phương án nhà xưởng khác nhau ở đâu?

Nhà xưởng kết cấu thép sử dụng cột, kèo và các cấu kiện thép làm hệ chịu lực chính. Cấu kiện được gia công trước rồi vận chuyển đến công trường để lắp dựng. Phần móng và nền xưởng vẫn thường sử dụng bê tông cốt thép.

Nhà xưởng bê tông cốt thép sử dụng hệ cột, dầm và có thể cả sàn bằng bê tông cốt thép. Phần mái có thể kết hợp vì kèo thép, mái tôn, chứ không nhất thiết phải làm mái bê tông.

Vì vậy, trước khi so sánh giá, cần xác định rõ đang so sánh khung thép với khung bê tông cốt thép, hay hai công trình có cả mái, tường và mức hoàn thiện khác nhau. Nếu cấu hình công trình khác nhau quá nhiều, chênh lệch báo giá sẽ không phản ánh riêng hiệu quả của kết cấu.

2. So sánh từng khoản chi phí xây dựng nhà xưởng

2.1 Chi phí móng: Khung nhẹ hơn chưa chắc móng rẻ hơn nhiều

Trọng lượng bản thân của hệ khung là một yếu tố ảnh hưởng đến thiết kế móng. Nhưng với nhà xưởng, móng còn chịu tác động từ tải trọng sử dụng, gió, cầu trục và điều kiện nền đất.

Một nhà xưởng khung thép xây trên nền đất yếu vẫn có thể cần xử lý nền hoặc sử dụng móng cọc. Ngược lại, công trình có điều kiện địa chất thuận lợi có thể tối ưu phần móng tốt hơn.

Không nên lấy mức giảm trọng lượng khung để suy ra ngay tỷ lệ tiết kiệm chi phí móng. Khoản này cần được so sánh từ hai phương án thiết kế trên cùng dữ liệu khảo sát.

Ngoài ra, nền nhà xưởng và móng máy phải được tính riêng. Chuyển sang khung thép không đồng nghĩa có thể giảm chiều dày nền trong khi tải xe nâng, hàng hóa và máy móc vẫn giữ nguyên.

2.2 Chi phí khung: Phải tính đủ đến khi hoàn thành lắp dựng

Với kết cấu thép, giá vật liệu chỉ là một phần. Chi phí hoàn chỉnh còn có gia công, bản mã, bu lông, lớp bảo vệ, vận chuyển và thiết bị cẩu lắp.

Với bê tông cốt thép đổ tại chỗ, ngoài bê tông và cốt thép còn có cốp pha, hệ chống, nhân công, thiết bị và công tác bảo dưỡng.

Do đó, so sánh giá một tấn thép với giá một mét khối bê tông không cho biết phương án nào kinh tế hơn. Cần so sánh tổng giá trị hệ khung đáp ứng cùng yêu cầu thiết kế. Hình dạng công trình, nhịp khung, chiều cao và mức độ phức tạp của cấu kiện đều ảnh hưởng đến giá thành kết cấu thép. 

2.3 Chi phí mái, tường và hoàn thiện: Cần đưa về cùng tiêu chuẩn

Một báo giá dùng mái tôn thông thường khó so trực tiếp với báo giá có cách nhiệt, lấy sáng, thông gió và yêu cầu chống dột chi tiết hơn.

Tương tự, nhà xưởng chỉ phục vụ chứa hàng khô sẽ có nhu cầu hoàn thiện khác với xưởng sản xuất cần kiểm soát nhiệt độ hoặc vệ sinh thường xuyên.

Khi yêu cầu báo giá, chủ đầu tư nên thống nhất vật liệu mái, cấu tạo tường, cửa, nền và các hệ thống kỹ thuật. Nhờ đó, phần chênh lệch giữa hai phương án mới có ý nghĩa.

3. Tiến độ thi công ảnh hưởng thế nào đến tổng chi phí?

Thời gian xây dựng không chỉ liên quan đến ngày bàn giao. Với doanh nghiệp đang thuê xưởng hoặc chờ mặt bằng để lắp máy, tiến độ còn tác động trực tiếp đến ngân sách.

Kết cấu thép có lợi thế ở việc gia công cấu kiện ngoài công trường và lắp dựng tại chỗ. Khi hồ sơ thiết kế, cung ứng và mặt bằng được chuẩn bị đồng bộ, cách tổ chức này có thể rút ngắn thời gian thi công phần khung. Tuy nhiên, khung hoàn thành sớm chưa có nghĩa toàn bộ nhà xưởng được vận hành ngay. Tiến độ còn phụ thuộc nền, điện, cấp thoát nước, hệ thống phòng cháy chữa cháy và các công việc hoàn thành công trình.

Ví dụ, doanh nghiệp đang thuê xưởng với giá 40 triệu đồng/tháng. Nếu một phương án giúp giảm thực tế hai tháng thuê, khoản chi tránh được là 80 triệu đồng. Đây là phép tính minh họa, không phải cam kết tiến độ hay mức tiết kiệm của mọi công trình.

Khi đánh giá lợi ích này, cần trừ thêm chi phí phát sinh nếu phải tăng ca, bổ sung thiết bị hoặc đẩy nhanh cung ứng.

4. Đừng bỏ qua chi phí bảo vệ kết cấu và bảo trì

Một phương án có giá thi công ban đầu thấp chưa chắc có tổng chi phí sử dụng thấp.

Với nhà xưởng kết cấu thép, cần làm rõ hệ bảo vệ chống ăn mòn và giải pháp bảo vệ chịu lửa theo yêu cầu thiết kế. Môi trường ẩm, gần biển hoặc có tác nhân ăn mòn cần được đưa vào bài toán lựa chọn vật liệu ngay từ đầu.

Nhà xưởng bê tông cốt thép cũng cần bảo trì. Các hiện tượng nứt, thấm, bong tróc hoặc ăn mòn cốt thép có thể phát sinh tùy chất lượng thi công và môi trường sử dụng.

Chủ đầu tư nên yêu cầu phương án bảo trì phù hợp cho từng loại kết cấu, thay vì mặc định bê tông không cần sửa chữa hoặc nhà thép luôn có chi phí bảo dưỡng cao.

Riêng khả năng chống nóng phụ thuộc nhiều vào mái, tường, lớp cách nhiệt và thông gió. Không nên quy toàn bộ chi phí làm mát cho loại khung chịu lực.

5. Khi nào nên cân nhắc từng phương án?

5.1 Nhà xưởng kết cấu thép

Phương án này đáng đưa vào so sánh khi công trình chủ yếu một tầng, cần không gian sản xuất rộng, ít cột giữa hoặc có kế hoạch mở rộng. Khả năng tạo nhịp lớn và điều chỉnh công trình là những đặc điểm có ích của kết cấu thép; nhu cầu mở rộng nên được đưa vào thiết kế từ đầu.

Hiệu quả chi phí còn phụ thuộc mức độ hợp lý của sơ đồ kết cấu, điều kiện vận chuyển và tổ chức lắp dựng. Nhà xưởng có nhiều chi tiết bất thường hoặc mặt bằng khó tiếp cận cần được tính riêng.

5.2 Nhà xưởng bê tông cốt thép

Phương án này nên được xem xét khi công trình có nhiều tầng, yêu cầu về sàn, độ cứng hoặc kiểm soát rung cần phân tích kỹ.

Tuy nhiên, tải trọng lớn không tự động đồng nghĩa phải chọn bê tông cốt thép. Kết cấu thép và kết cấu liên hợp cũng có thể là phương án để đơn vị thiết kế đánh giá.

Trong một số dự án, giải pháp kết hợp cột bê tông với mái thép hoặc khung thép với sàn bê tông có thể phù hợp hơn việc chỉ lựa chọn hoàn toàn một loại vật liệu.

6. Cách so sánh báo giá để tránh thiếu hạng mục

Trước khi gửi yêu cầu báo giá, chủ đầu tư nên chuẩn bị:

• Diện tích, số tầng, chiều cao sử dụng và yêu cầu khoảng trống giữa các cột.

• Ngành nghề sản xuất, loại hàng lưu trữ, tải nền và nhu cầu cầu trục.

• Thông tin địa chất, hiện trạng khu đất và đường tiếp cận công trường.

• Yêu cầu về mái, tường, cách nhiệt và hệ thống kỹ thuật.

• Tiến độ mong muốn và kế hoạch mở rộng.

Sau đó, yêu cầu các bên trình bày rõ phần đã bao gồm, phần chưa bao gồm, thuế, điều kiện thanh toán và thời hạn hiệu lực báo giá.

Đặc biệt, không so sánh báo giá phần khung với báo giá nhà xưởng hoàn thiện. Các khoản san lấp, xử lý nền, sân đường, thoát nước và hệ thống kỹ thuật cần được kiểm tra riêng.

Cách tính ngân sách nên bao gồm chi phí xây dựng, thiết kế và các công việc liên quan, chi phí phát sinh do tiến độ, cùng khoản dự phòng. Khi đánh giá dài hạn, bổ sung chi phí bảo trì và sửa chữa trong cùng một thời gian sử dụng.

Tư vấn phương án xây dựng nhà xưởng cùng Nhật Huy

Chọn kết cấu cho nhà xưởng là quyết định gắn với cách doanh nghiệp sản xuất, sử dụng mặt bằng và phát triển trong tương lai. Một dự toán rõ phạm vi, đi cùng phương án thiết kế phù hợp, sẽ giúp chủ đầu tư kiểm soát ngân sách tốt hơn.

Bạn đang chuẩn bị xây nhà xưởng, kho chứa hàng hoặc mở rộng khu sản xuất? Hãy gửi diện tích dự kiến, địa điểm xây dựng và nhu cầu sử dụng để trao đổi phương án.

CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY LẮP NHẬT HUY
Hotline/Zalo: 0988 308 126
Website: nhathuy.com.vn

Liên hệ trực tiếp Xây Lắp Nhật Huy để được tư vấn phương án và báo giá theo nhu cầu thực tế.